
Mimaride çatı, binayı sadece yağmurdan koruyan bir yapı alanı değil, yapının tüm karakterini ve kullanılabilir yaşam alanını belirleyen en önemli unsurdur. Son yıllarda özellikle kentsel dönüşüm projelerinde sıkça karşımıza çıkan bir çatı tipi olan mansard, hem estetik hem de fonksiyonel açıdan ilgi görmektedir. Peki, mansard çatı nedir ve neden sıradan çatılara göre çok daha üstün bir mühendislik gerektirir?
Bu rehberde, “mansard çatı” kavramı ile ilgili tüm tanımlar, mansard çatının mimari avantajları ve bu tip çatılarda neden yüksek mühendislik ürünü, birbirine entegre çalışan komple çatı sistemleri kullanılması gerektiği ele alınacaktır.
Mansard çatı her bir cephesinde iki farklı eğim açısı barındıran, alt kısmı oldukça dik (neredeyse duvara yakın bir açıda), üst kısmı ise daha düşük bir eğime sahip olan dört taraflı bir kırma çatı tipidir.
Standart beşik çatılarda (ters V şeklinde olanlar) tek bir eğim çatı mahya hattından saçaklara kadar aynı açıyla inerken, mansard çatılarda eğim saçağa doğru kırılır. Bu keskin kırılma ve alt kısımdaki dik eğim, binanın en üst katında tavan eğimini ortadan kaldırarak ferah ve kullanılabilir bir yaşam alanı (çatı katı) sağlar. Mansard çatılarda eğimin kırıldığı alanda;
Adını 17. yüzyılda bu stili popülerleştiren ünlü Fransız mimar François Mansart'tan alan bu çatı türü, o dönemden beri Avrupa saraylarının ve lüks malikanelerinin vazgeçilmezi olmuştur. François Mansart, 23 Ocak 1598’de Paris’te doğmuştur. Fransa'da Barok mimarisine klasisizmi (klasik tarzı) entegre etmiştir. 17. yüzyılın en yetenekli Fransız mimarlarından biri olarak kabul edilen Mansart, başlangıçta meslek hayatına bir taş ustası ve heykeltıraş olarak eğitim almıştır.
Mansard Çatının Geleneksel Uzmanı Braas
Mansard çatı, estetik ve mimari katkısı bir yana, işlevsel anlamda da tavan arasını tam donanımlı bir yaşam alanına dönüştürmenin zarif bir yoludur.
Braas markası, 1950’li yıllarda Almanya’da doğdu. Hızla Avrupa’ya, daha sonra da dünyaya yayıldı. Mansard çatı kültürü, Braas’ın varoluşsal olarak içinde doğup büyüdüğü bir kültür. Dolayısıyla, başta Almanya olmak üzere, özellikle Avrupa’nın çoğu ülkesinde Braas ile yapılmış olan onbinlerce mansard çatıdan bahsedebiliriz. Braas, bu çerçevede, mansard çatı için gerek kiremit, gerek tamamlayıcı birçok sistemik ürün (su yaılıtımı, ısı yalıtımı, detay parçaları vb) geliştirmiş ve uygulamış bir öğretiye sahip konusunda lider markadır.
Braas’ın “çatı” öğretisi, bu engin deneyimi çerçevesinde modern mimarinin de sunduğu teknolojik kiremit sistemleri ile birleşerek, yapıya özgün bir görünüm ve işlevsellik katmaktadır. Braas, Avrupa’da yaygın olarak kullanılan mansard çatılardaki tecrübesi ve know-how’ı ile ülkemizde de seçkin projelerde yer almaktadır.

Bir projede mansard çatı tercih etmenin maliyetin ötesinde çok ciddi fonksiyonel ve estetik getirileri vardır:

Mansard çatının alt eğimi, genellikle 60 - 80 derece gibi çok dik açılara sahiptir. Bu kadar dik bir yüzey, doğa olaylarına (şiddetli lodos, fırtına ve yer çekimi) karşı sıradan bir çatıdan çok daha fazla direnç göstermek zorundadır. Bu nedenle mansard çatılar için çatı kaplama malzemesi seçerken teknik uygunluğu kontrol etmek kritik önem taşır. İster kiremit ister metal veya farklı bir çatı kaplama malzemesi olsun, mansard çatılara özel uygulama tekniklerine dikkat etmek gereklidir.
Çok dik eğimlerde, kiremitlerin kendi ağırlığıyla yerinde durması fiziksel olarak imkansızdır. Şiddetli bir rüzgarda veya zamanla yer çekiminin etkisiyle sıradan kiremitler düşebilir veya çatının su almasına neden olabilir. Bu nedenle mansard çatılarda, özel olarak tasarlanmış yüksek mukavemetli ve gönyesinde, düzgün kenetlenebilen kiremitlerin kullanılması hayati bir zorunluluktur.
Braas Kiremit, birbiriyle tam kenetlenen çift-U kanallı yapısı, çatıya tam tutunma sağlayan tırnakları ve vida deliklerinden sabitlenebilmesi sayesinde dik çatılarda dahi mükemmel tutunma performansı gösterir. Braas Kiremit, Avrupa’da ve ülkemizde çok dik eğimli çatılarda uzun yıllardır güvenle kullanılmaktadır.

Modern çatı mühendisliğinde kiremit, sistemi oluşturan parçalardan sadece biridir. Mansard çatı gibi zorlu geometrilere sahip yapılarda, sorunsuz ve ömürlük bir çözüm için birbirine tam entegre olmuş, mühendislik bilgisi ile oluşturulmuş "komple bir çatı sistemi" kullanılmalıdır. Bu sistem yaklaşımı, çatıyı oluşturan her katmanın (yalıtım, sabitleme, havalandırma, kaplama) birbiriyle uyum içinde, kusursuz bir mekanizma gibi çalışmasını ifade eder.
Kaliteli bir mansard çatı inşa ederken veya yenilerken, sistemin şu teknolojik bileşenleri barındırdığından emin olmalıdır:
Dik yüzeylerde kiremit uçmasını ve kaymasını engellemenin tek yolu mekanik sabitlemedir. İleri teknoloji çatı sistemlerinde kiremitler, tek tek, özel paslanmaz çelik rüzgar klipsleri ve korozyona dayanıklı vidalar ile latalara ve böylece çatı taşıyıcı sistemine kilitlenir. Bu sayede yüksek hızla esen rüzgarda bile kiremitler yüksek direnç gösterir.

Mansard çatılarda kullanılacak kiremitlerin geometrisi kusursuz olmalıdır. Sadece belirli bir kalitenin üzerindeki kiremitler, özel yan ve üst kenetlenme kanalları sayesinde birbirine bir yapboz gibi geçer. Bu kilitlenme sistemi, dik eğimden hızla akan yağmur suyunun veya eriyen karın, rüzgar veya kohezyon etkisiyle kiremit altına sızmasını engeller. Ayrıca bu kiremitlerin su emme oranları az olduğu için kışın donma ve çatlama yapmazlar.
Braas Kiremit çift-U kanallı bini bölgesi, özel sırt tasarımı ve Evolution Innotech / Portakal Kabuğu gibi eşsiz üretim teknolojileri sayesinde muadil ürünlere kıyasla bu bağlamda belirgin bir performans üstünlüğüne sahiptir.
Braas kiremit özel sırt yapısı, dik çatılarda tutunma ve eğim kırılım bölgesinde su geçirmelerine karşı yüksek direnç sağlar. Mansard çatı eğim kırılım noktasında kiremit yağmur engel profili (damlalık profili) doğru şekilde konumlandırılmalı ve yapının bulunduğu yerdeki hava koşulları dikkate alınarak kırılım alanında ek önlem olarak ilave eteklik veya yalıtım bandı kullanılabilir.

Mansard çatılarda eğimlerin kırıldığı noktalar ve mahyalar kirtik detaylardır. Geleneksel harçlı mahya uygulamaları, binanın doğal genleşme hareketleriyle kısa sürede çatlar ve su sızdırır. Modern çatı sistemlerinde ise "kuru mahya sistemi" kullanılır. Özel esnek yalıtım bantları ve mekanik sabitleyiciler kullanılarak harçsız uygulanan bu sistem, çatının en hareketli noktalarında bile ömür boyu su sızdırmazlık sağlar.
Mansard çatının hemen altında bir yaşam alanı olduğu için, yalıtım hataları doğrudan ev sakinlerinin yaşam kalitesini ve konforunu etkiler. Bir mansard çatının tüm yıl boyunca, yaz-kış demeden ve hatta gece-gündüz sıcaklık farklılıklarında çatı katı yaşam konforunu sağlaması gerekir.
Günümüz modern mimarisinde mansard çatıların estetiği, koyu renkli kiremitlerle zirveye taşınır. Antrasit gri veya koyu kahve tonlarındaki kiremitler, mansard çatının keskin hatlarını çok daha belirgin ve çarpıcı gösterir. Beyaz veya açık taş rengi dış cephelerle kombinlenen koyu renkli kiremit sistemleri, yapınızın dikkat çekmesini sağlayacaktır.
Mansard çatı, işçilik hatalarını affetmeyen, iyi bir mühendislik ve premium malzeme gerektiren spesifik bir tasarım tipidir. Çatınızın sadece dışarıdan gösterişli görünmesi yetmez, aynı zamanda zorlu hava koşullarına karşı yüksek dayanım gösteren, ısı kayıplarını önleyebilen ve su sızdırmayan bir kalkan olması gerekir.
Evinize değer katacak yeni bir mansard çatı inşa etmek veya mevcut çatınızı ileri teknoloji kiremit sistemleri ve özel sabitleme yöntemleriyle yenilemek için satış mühendislerimiz ve Braas partner bayilerimiz yanınızda. Ücretsiz keşif ve projenize özel çatı sistemi tasarımı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Mansard çatı, her cephesinde biri dik diğeri daha yatay olmak üzere iki farklı eğime sahip bir çatı türüdür. Beşik çatı ise sabit tek bir eğimle inen klasik ters V şeklindeki çatıdır. Mansard çatı, altındaki hacmi maksimize ederek ekstra çatı katı alanı sağlar.
Alt eğimleri çok dik olduğu için, sıradan kiremitler kullanılamaz. Mutlaka birbiriyle kenetlenen, su emme oranı düşük, ağır hava şartlarına dayanıklı ve taşıyıcı sisteme klipsleriyle/vidalarla mekanik olarak sabitlenebilen yüksek teknoloji ürünü kiremit sistemleri tercih edilmelidir.
Doğru bir sistemle inşa edildiğinde hayır. Eğimin kırıldığı alanlar, baca dipleri ve pencere kenarları, geleneksel harç yerine modern esnek mahya yalıtım bantları ve nefes alan su yalıtım örtüleri ile çözüldüğünde mansard çatılar uzun yıllar sızdırmazlık sağlayabilir.
Standart çatılara göre daha fazla mühendislik ve ahşap/çelik iskelet işçiliği gerektirdiği için yapım süresi bir miktar daha uzundur. Ancak kiremit çatı sistemli uygulamalar sayesinde kaplama aşaması oldukça hızlı, güvenli ve temiz ilerler.